Η Μαρία Ζαφειράτου λέει ότι από τη στιγμή που βγήκε ο νόμος για την απαγόρευση των social media για τα παιδιά, να βγει και για τους μεγάλους.
«Αντιλαμβάνομαι μια χαρά και μια ικανοποίηση στην ατμόσφαιρα σχετικά με την απαγόρευση των social media για τα παιδιά κάτω των 15. Να πω την αλήθεια, εγώ ντράπηκα.
Ντράπηκα για το γεγονός ότι ορίστηκε δια της νομικής οδού, κάτι που θα έπρεπε να καθιερωθεί απλώς και μόνο δια της λογικής οδού.
Τα social media θα έπρεπε να επιτρέπονται στα παιδιά όσο το αλκοόλ και το τσιγάρο. Δηλαδή καθόλου, αν μάλιστα αναλογιστεί κάνεις πως η ζημιά που κάνουν τα πρώτα είναι εξίσου σοβαρή με τα υπόλοιπα και σε πολλαπλά μέτωπα.
Χρειάστηκε λοιπόν να επέμβει η νομοθεσία για το αυτονόητο. Το ακόμα πιο εξωφρενικό δε, για μένα, ήταν κάποια “ρεπορτάζ” όπως αυτό που είδα για το συγκεκριμένο θέμα όπου η δημοσιογράφος ρωτούσε το 10χρονο τι άποψη έχει γι’ αυτή την απόφαση. Ξεπερνάω το γεγονός ότι ζητάμε τη γνώμη ανήλικων που πηγαίνουν ακόμα στο δημοτικό για τους νόμους και πηγαίνω κατευθείαν στην τελευταία ερώτηση που του έκαναν:
-Εσύ έχεις social media;
-Ναι, έχω Instagram, Facebook, Snapchat και TikTok (γιατί όχι και LinkedIn; ίσως στο γυμνάσιο…)
-Πώς άνοιξες τόσους λογαριασμούς;
-Με την βοήθεια των γονιών μου.
Ξέρετε, υπάρχει ένας άγραφος κανόνας μεταξύ των γονιών που λέει ότι “δεν κρίνουμε το πώς θα μεγαλώσει ο καθένας το παιδί του γιατί δεν ξέρουμε τι μπορεί να περνάει οικονομικά, ψυχολογικά, συναισθηματικά” και απλώς ελπίζουμε ότι (σχεδόν) όλοι κάνουμε ό,τι καλύτερο περνάει από το χέρι μας.
Ωστόσο, το να χώνεις έναν άβγαλτο, μη ολοκληρωμένο, σε διαδικασία ανάπτυξης και ως εκ τούτου εξαιρετικά ευαίσθητο εγκέφαλο στο απύθμενο σκοτάδι των κοινωνικών δικτύων, θα έπρεπε να είναι ποινικά κολάσιμο.
Και αν δεν γνωρίζεις τη ζημιά που μπορεί να κάνει στην προσωπικότητα ενός παιδιού η έκθεσή του σε έναν τόσο τεράστιο όγκο πληροφορίας και -το χειρότερο όλων – ανώνυμης (sic) κριτικής, αφιέρωσε 10 λεπτά από τον χρόνο σου και μάθε το. Πιάσε μια τυχαία έρευνα από τις αμέτρητες που έχουν βγει πλέον και εκλιπαρούν τους γονείς να αποτραβήξουν τα ανήλικα από τα social media.
O νόμος θα είναι τόσο χρήσιμος, όσο ένα κουτάλι στο άδειασμα της θάλασσας
Αγχώδης διαταραχή, κατάθλιψη, έλλειψη ύπνου και τάσεις αυτοκτονίας είναι μερικές από τις επιπτώσεις των ωρών που καταναλώνουν τα παιδιά μπροστά στα social media. Ο αλγόριθμος είναι έτσι φτιαγμένος ώστε δημιουργεί όχι μόνο μια δυνατή εξάρτηση αλλά και μια δόση ντοπαμίνης μη διαχειρίσιμης από ένα παιδί. Και από έναν ενήλικα, εδώ που τα λέμε.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι ο νέος νόμος θα είναι τόσο χρήσιμος όσο ένα κουτάλι στο άδειασμα της θάλασσας. Χρειάζονται πιο δραστικά μέτρα και κυρίως μεγαλύτερη πίεση των κρατών προς τις εταιρείες ώστε να αλλάξει ο αλγόριθμος και να γίνει λιγότερο εθιστικός.
Και μέχρι να συμβούν όλα αυτά τι; θα καθόμαστε και θα παρακαλάμε το σύμπαν να μην εθιστεί το παιδί μας; να μην πέσει θύμα cyber bullying; να μην το βάλει στο μάτι κανένας 50χρονος “γεια, είμαι 10 χρόνων και θέλω να κάνουμε παρέα”;
Όσο κι αν λέμε “ε, και τι να κάνουμε; όλοι οι φίλοι του έχουν social media, όλες οι φίλες της έχουν Tik Tok “, οφείλουμε να είμαστε αυτοί που θα δώσουμε το παράδειγμα. Και δεν λέω να διαγράψουμε τα δικά μας μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Λέω κάτι πολύ πιο απλό: να δείξουμε στα παιδιά μας, ότι δεν ζούμε μέσα από αυτά. Να τους δώσουμε (και να μας δώσουμε) τη σωστή θέση στην καθημερινότητά μας.
Πώς είναι δυνατόν να τα πείσουμε να ξεκολλήσουν από τις οθόνες όταν οι ίδιοι είμαστε βουτηγμένοι σε αυτές; Το να δώσουμε στα παιδιά ένα tablet κι ένα κινητό ξεκίνησε ως η “εύκολη λύση” και κατέληξε ως η μόνη λύση. Και για εμάς και για εκείνα.
Όμως αυτό αλλάζει, φυσικά πρώτα από τους ενήλικες, χωρίς υστερίες, σπασμωδικές κινήσεις και βαρύγδουπες δηλώσεις. Θέλει… baby steps. Κανένα κινητό στο τραπέζι όταν τρώμε. Μαζευόμαστε να δούμε μια ταινία και η τηλεόραση ή ο κινηματογράφος είναι η μόνη οθόνη στην οποία συγκεντρωνόμαστε. Τέτοια πράγματα. Εμείς είμαστε το (καλό και το κακό) παράδειγμά τους. Δεν ξέρω σε πόσους ακούγονται ουτοπικά ή δύσκολα όλα αυτά, σίγουρα πάντως κλίνουν προς μία γενικότερη βελτίωση. Άλλωστε εμείς, οι μεγάλοι, έχουμε ανάγκη τις περισσότερες φορές την πραγματική βοήθεια απεξάρτησης».
